Trump nënshkruan ligjin me sanksione të reja ndaj Rusisë: Në shënjestër energjia, tregtia dhe “flota fantazmë”
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka nënshkruar më 18 shtator 2026 ligjin “Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026”, duke i dhënë administratës amerikane kompetenca të zgjeruara për vendosjen e sanksioneve dhe tarifave ndaj Rusisë dhe aktorëve që ndihmojnë Moskën të anashkalojë kufizimet ekzistuese.
Ligji synon kryesisht sektorët rusë të energjisë dhe mbrojtjes, si dhe rrjetet financiare e tregtare që lidhen me eksportet ruse dhe financimin e luftës në Ukrainë.
Dhoma e Përfaqësuesve e miratoi me 262 vota pro
Dy ditë para nënshkrimit nga Trump, Dhoma e Përfaqësuesve e miratoi projektligjin me 262 vota pro dhe 159 kundër.
Legjislacioni kishte kaluar më herët edhe në Senat, duke hapur rrugën për nënshkrimin presidencial.
Ligji mban emrin e senatorit të ndjerë Lindsey Graham, i cili kishte qenë një nga mbështetësit kryesorë të masave më të ashpra ekonomike ndaj Rusisë.
Në qendër janë të ardhurat ruse nga nafta dhe gazi
Një nga objektivat kryesore të ligjit është kufizimi i të ardhurave që Moska siguron nga eksportet energjetike.
Nafta dhe gazi vazhdojnë të jenë burime të rëndësishme financiare për ekonominë ruse, ndaj ligji krijon mekanizma të rinj për të ushtruar presion jo vetëm mbi kompanitë dhe institucionet ruse, por edhe mbi aktorët jashtë Rusisë që vazhdojnë të bëjnë tregti energjetike me të.
Tarifat mund të arrijnë deri në 100 për qind
Një nga elementet më të debatueshme të legjislacionit është mundësia e vendosjes së tarifave shumë të larta ndaj vendeve që vazhdojnë të blejnë energji ruse.
Sipas Reuters, ligji autorizon masa që mund të përfshijnë tarifa deri në 100 për qind ndaj partnerëve të mëdhenj tregtarë që vazhdojnë të blejnë naftë ose produkte të tjera energjetike ruse.
Kjo pjesë e ligjit ka ngritur shqetësime për ndikimin që mund të ketë në marrëdhëniet tregtare të SHBA-së me vende të tjera.
Në shënjestër edhe vendet e treta
Ligji nuk kufizohet vetëm te Rusia.
Ai i jep presidentit amerikan hapësirë për të vendosur masa edhe ndaj vendeve që, sipas autoriteteve amerikane, ndihmojnë Moskën të vazhdojë eksportet energjetike ose të shmangë sanksionet.
Kjo do të thotë se presioni ekonomik mund të shtrihet edhe te shtetet që mbajnë lidhje të forta tregtare me Rusinë.
Sanksione ndaj zyrtarëve dhe rrjeteve që mbështesin Rusinë
Ligji zgjeron gjithashtu mundësinë e sanksionimit të zyrtarëve politikë dhe ushtarakë rusë, si dhe të kompanive, individëve dhe rrjeteve jashtë Rusisë që konsiderohen se ndihmojnë sektorët strategjikë të Moskës.
Në fokus janë edhe rrjetet e përdorura për të siguruar teknologji, pajisje ose materiale që mund të lidhen me industrinë e mbrojtjes.
Goditet edhe e ashtuquajtura “flotë fantazmë”
Një tjetër objektiv i ligjit është rrjeti i anijeve që përdoret për transportimin e naftës ruse duke anashkaluar kufizimet ndërkombëtare.
Këto anije shpesh përshkruhen si pjesë e një “flote fantazmë”, e cila përdor struktura të ndërlikuara pronësie, flamuj të ndryshëm dhe praktika të tjera për të vazhduar tregtinë e naftës ruse.
Ligji u jep autoriteteve amerikane mjete shtesë për të synuar këto rrjete.
Trump merr kompetenca të gjera për zbatimin
Ligji i ri nuk vendos vetëm masa automatike.
Ai i jep presidentit amerikan kompetenca të konsiderueshme për të përcaktuar mënyrën dhe kohën e zbatimit të sanksioneve dhe tarifave.
Pikërisht kjo pjesë ka krijuar debate në Kongres.
Disa ligjvënës demokratë kanë ngritur shqetësime se presidentit i jepet një hapësirë shumë e madhe për të vendosur tarifa ndaj vendeve të treta, gjë që mund të ketë pasoja ekonomike dhe diplomatike më të gjera.
Mbështetësit: Synimi është dobësimi i financimit të luftës
Mbështetësit e ligjit argumentojnë se objektivi kryesor është zvogëlimi i të ardhurave që Rusia mund të përdorë për financimin e luftës në Ukrainë.
Sipas tyre, kufizimi i të ardhurave energjetike dhe rritja e kostos për partnerët tregtarë të Moskës mund të shtojnë presionin ekonomik mbi Kremlinin.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky kishte kërkuar publikisht miratimin e ligjit dhe më pas falënderoi Trumpin për nënshkrimin e tij.
Kritikët paralajmërojnë për efektet anësore
Kundërshtarët e disa pjesëve të ligjit nuk e kanë kundërshtuar domosdoshmërisht synimin për të ushtruar presion ndaj Rusisë.
Shqetësimet e tyre lidhen kryesisht me mënyrën se si tarifat ndaj vendeve të treta mund të ndikojnë në tregti, çmimet e energjisë dhe marrëdhëniet ndërkombëtare të SHBA-së.
Reuters raportoi se disa ligjvënës shprehën rezerva për kompetencat e zgjeruara tarifore që i jepen presidentit.
Ligji prek edhe Iranin
Edhe pse pjesa më e madhe e vëmendjes është përqendruar te Rusia, ligji përfshin gjithashtu masa që lidhen me Iranin.
Shtëpia e Bardhë ka bërë të ditur se akti zgjeron sanksionet ekzistuese ndaj Rusisë dhe zgjat gjithashtu sanksione të caktuara ndaj Iranit.
Kjo e bën legjislacionin një instrument më të gjerë të politikës së jashtme dhe ekonomike amerikane.
Çfarë ndryshon tani?
Me nënshkrimin presidencial, ligji tashmë është në fuqi.
Hapi i ardhshëm është zbatimi konkret i masave nga administrata amerikane.
Kjo përfshin përcaktimin e personave, kompanive, anijeve dhe vendeve që mund të preken nga sanksionet ose tarifat e reja.
Efekti real do të varet nga mënyra se si administrata Trump zgjedh t’i përdorë kompetencat që Kongresi i ka dhënë.
Presioni mbi Moskën pritet të rritet
Ligji përfaqëson një zgjerim të rëndësishëm të instrumenteve ekonomike amerikane ndaj Rusisë.
Në vend që të fokusohet vetëm te individët ose kompanitë ruse, ai synon edhe rrjetin më të gjerë tregtar që mundëson eksportet energjetike dhe shmangien e sanksioneve.
Për këtë arsye, zbatimi i tij mund të ketë ndikim jo vetëm mbi Moskën, por edhe mbi disa partnerë të saj tregtarë.
A mendoni se sanksionet dhe tarifat e reja do të rrisin presionin mbi Rusinë, apo do të sjellin më shumë pasoja ekonomike edhe për vendet e tjera? Shkruani mendimin tuaj në komente.
